Home Từ điển thuật ngữ y khoa

Từ điển thuật ngữ y khoa

Chia sẻ
AJAX progress indicator
Tìm kiếm:
(clear)
  • Bơm hơi màng bụng
    Tiếng Anh: unknown. Phương pháp cổ điển điều trị lao hang ở phần đáy của phổi, được áp dụng trước kia, khi chưa có thuốc đặc trị lao. Ngày nay, chỉ còn dùng BHMB trong một số trường hợp chẩn đoán khối u trong bụng. >>>
  • Bơm hơi trung thất
    Tiếng Anh: unknown. Phương pháp chẩn đoán X quang bằng cách bơm khoảng 1.200 - 1.500 ml không khí hoặc một loại khí trơ vào khoang giữa hai lá phổi trong lồng ngực (khoang trung thất) để các phủ tạng bị tách ra và nhìn được rõ hơn khi chụp hoặc chiếu X quang. BHTT được dùng để chẩn đoán các tổn thương vùng trung thất trước; đánh giá khả(...) >>>
  • Bơm tiêm
    Tiếng Anh: Syringe Dụng cụ bằng thuỷ tinh hay nhựa polime hoặc thuỷ tinh có nẹp sắt, gồm một ống hình trụ có lỗ thoát ở đáy, thông với một đầu thuôn nhỏ để lắp kim và một pít tông lồng khít trong ống trụ để hút dung dịch thuốc qua kim rồi bơm vào dưới da, trong da, bắp thịt, tĩnh mạch hoặc tuỷ sống của cơ thể người và động vật nhằm mục đích(...) >>>
  • Bọc máu tụ
    Tiếng Anh: Hematoma, arteriovenous fistula Túi máu hình thành trong một tổ chức phần mềm do nhiều nguyên nhân: vết thương – hậu quả của một chấn thương; vỡ mạch do vữa xơ động mạch; rối loạn về thể chất của máu làm cho máu thoát ra khỏi lòng mạch. Xung quanh chỗ máu tụ, thường hình thành một vỏ bọc lỏng lẻo. Ở bên trong, có thể là máu cục(...) >>>
  • Bỏng
    Tiếng Anh: Burn Ở người, thương tổn các mô mềm (có thể cả xương) của cơ thể do tác dụng trực tiếp của sức nóng (nước sôi, lửa…), điện, hoá chất (uống nhầm axit, bị đổ axit vào người, rơi vào hố vôi đang tôi…) và bức xạ các loại. B là một tai nạn nặng thường xảy ra, nhất là ở trẻ em. Mức độ nặng nhẹ của B được đánh giá theo diện tích và độ(...) >>>
  • Bổ thể
    Tiếng Anh: Complement (viết tắt: C'; tên cũ: alexin), hệ thống phức tạp gồm 9 thành tố chứa tất cả 11 protein có mặt trong huyết thanh tươi của người và nhiều loài động vật có xương sống và không xương sống. Khi đun nóng huyết thanh tươi lên 56 oC trong 30 phút, các protein của BT bị phá huỷ. Các protein của hệ thống BT lần lượt tham gia(...) >>>
  • Bội nhiễm
    Tiếng Anh: Secondary infection, superinfection, surinfection Hiện tượng bị thêm một loại vi sinh vật khác xâm nhập và gây bệnh trong khi cơ thể đang mắc một bệnh nhiễm hoặc đang trong quá trình điều trị nhiễm khuẩn, nhiễm nấm khác. Đối với các bệnh nhiễm khuẩn mạn tính (vd. lao), BN là nhiễm khuẩn lần thứ hai trong khi vi khuẩn xâm nhập(...) >>>
  • Bột bó
    Tiếng Anh: Plaster Thạch cao khô CaSO4.1/2H2O, bột trắng mịn, vô định hình, không vị, rất khó tan trong nước. Đem trộn với nước (2 phần bột, 1 phần nước) sẽ khô cứng và nở thể tích sau thời gian từ 5 đến 10 phút. Được dùng trong khoa chấn thương chỉnh hình để cố định xương gãy đã được chỉnh lại. Cũng dùng trong khoa răng - hàm - mặt để làm(...) >>>
  • Bột xoa
    Tiếng Anh: unknown. Dạng thuốc bột dùng xoa ngoài da chống viêm, ngứa, rôm, hăm ở trẻ em, mảng mô hoại tử. BX phải rất mịn, rây qua rây lụa số 22 có mắt rây 0,125 mm. BX đơn thường dùng là bột tan, kẽm oxit, tinh bột. BX kép gồm: kẽm oxit, bột tan, bitmut nitrat, kiềm, canxi cacbonat và magie cacbonat. Trong sản xuất BX cho trẻ em, phải(...) >>>
  • Bụi
    Tiếng Anh: Dust Những hạt nhỏ của vật chất rắn (thường tính kích thước theo micrômét). Nguồn gốc của B rất phức tạp, vì ngoài B hình thành trong tự nhiên, ngày càng có nhiều loại B tạo ra do sự phát triển của xã hội, cả trong sinh hoạt cũng như trong sản xuất. Ngoài tác hại trực tiếp, B còn là phương tiện vận chuyển mầm bệnh vào cơ thể.(...) >>>
  • Bức xạ hồng ngoại
    Tiếng Anh: infrared light, near-infrared light Bức xạ điện từ không nhìn thấy có bước sóng λ từ 1 - 2 μm đến  0,7 μm. Tính chất quang học của các chất đối với BXHN và bức xạ nhìn thấy được rất khác nhau, vd. ánh sáng xanh có thể xuyên qua một lớp nước trong suốt dày trên 100 m, trong khi bức xạ hồng ngoại không xuyên qua được 2 mm nước.(...) >>>
  • Bó tháp
    Tiếng Anh: pyramidal tracts Tập hợp các sợi trục của các tế bào thần kinh nằm ở vùng vận động của vỏ não; xuống đến tuỷ não, các sợi trục bắt chéo sang bên đối lập; chi phối sự vận động tuỳ ý (kể cả vận động khéo léo và tinh vi) của nửa cơ thể bên đối lập. Các tổn thương của BT (do chấn thương, chảy máu não, u não…) sẽ tạo nên hội chứng(...) >>>
  • Bóc vỏ màng phổi
    Tiếng Anh: Decortication of the Lung Phẫu thuật do Đơloocmơ (E. Delorme; 1847 - 1929; bác sĩ quân y Pháp) đưa ra năm 1894: loại bỏ tấm vỏ xơ cứng không có tính co dãn làm cho phổi bị xẹp xuống và không hoạt động được nữa, nhằm làm cho phổi nở và hoạt động trở lại được. Vỏ xơ này do những tơ huyết lắng đọng tạo thành, hậu quả của các bệnh(...) >>>
  • Bôgômôlet a. a.
    Tiếng Anh: Aleksandr Aleksandrovich Bogomolec (1881 - 1946), thầy thuốc, chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Ukraina (1930 - 46), viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô (1932), Viện Hàn lâm Khoa học Bêlarut (1939), Viện Hàn lâm Y học Liên Xô (1944). Bôgômôlet nghiên cứu điều chế huyết thanh chống độc lưới tế bào nổi tiếng được dùng để trị nhiều(...) >>>
  • Bú sữa mẹ
    Tiếng Anh: Breast feeding Nuôi con bằng cách cho bú trực tiếp từ vú mẹ. Chất và lượng sữa mẹ tuỳ thuộc vào sức khoẻ, chế độ ăn uống, lao động và nghỉ ngơi của người mẹ và cách cho bú. Sữa mẹ là chất dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ nhỏ, là nguồn năng lượng, nguồn sống chính của trẻ trong 6 tháng đầu của đời người. Sữa non ban đầu (của người mẹ(...) >>>
  • Bù nước
    Tiếng Anh: Rehydration, rehydrate Việc đưa vào cơ thể một lượng nước và chất điện giải để bù vào lượng nước bị mất đi nhanh chóng, bất kể vì lí do gì (x. Mất nước). Về nguyên tắc, lượng nước (hoặc) chất điện giải được bù phải tương đương với lượng nước (hoặc) chất điện giải đã mất. Vì thế, phải đánh giá tình trạng (hay mức độ) mất nước qua(...) >>>
  • Bong gân
    Tiếng Anh: Sprain Thương tổn các dây chằng của khớp xương do chấn thương. Hay gặp nhất là BG ở khớp cổ chân do bước hụt và vẹo bàn chân, BG ở khớp gối do tai nạn thể thao. BG nhẹ, khớp vẫn vững, chỉ cần bất động 1 - 2 tuần; BG mức độ trung bình cần bất động bột 2 - 3 tuần; BG nặng, dây chằng bị đứt rời hoàn toàn, nhiều khi phải mổ tái tạo(...) >>>
  • Bong võng mạc
    Tiếng Anh: Retinal detachment Bệnh nặng của mắt do võng mạc bị tách làm hai lớp: lớp ngoài (lớp sắc tố) và lớp trong (các lớp còn lại có nhiều tế bào thần kinh thị giác); giữa hai lớp có dịch dưới võng mạc bị bong và dịch kính hoá lỏng. BVM phát triển ngày càng rộng và ít khi tự phục hồi. Nguyên nhân: võng mạc bị thoái hoá (phần lớn do cận(...) >>>
  • Buồn nôn
    Tiếng Anh: Nausea Buồn nôn là một cảm giác khó chịu không rõ ràng, thường được coi là dấu hiệu thôi thúc nôn. Mặc dù không đau, nó có thể là một triệu chứng hây ra mệt mỏi suy nhược nếu kéo dài và được mô tả là cảm thấy khó chịu ở ngực, bụng trên hoặc sau cổ họng. Buồn nôn là một triệu chứng không đặc hiệu, có nghĩa là nó có thể do nhiều(...) >>>
  • Buồn ngủ
    Tiếng Anh: Sleepiness Trạng thái muốn ngủ. BN là hiện tượng sinh lí tự nhiên, xảy ra sau một thời gian lao động làm cho cơ thể mệt mỏi, hoặc trong một quá trình lao động đơn điệu (lái xe ban đêm, lái xe trên các đường cao tốc, lái xe sau một bữa ăn, sau khi uống rượu, vv.). Khi có kích thích, con người trở lại bình thường. Trạng thái BN(...) >>>
  • Buồng cách li
    Tiếng Anh: Isolation room Buồng bệnh dành riêng cho bệnh nhân mắc từng loại bệnh truyền nhiễm với các điều kiện chăm sóc riêng biệt, để mầm bệnh không lây lan sang người khác và môi trường xung quanh (vd. thương hàn, sởi, ho gà, vv.). >>>
  • Buồng lạnh
    Tiếng Anh: Cryotherapy chamber Thiết bị y tế duy trì nhiệt độ thấp từ –4 oC, như tủ lạnh nhưng có kích thước lớn hơn. Trong y học, dùng BL để bảo quản các cơ quan, mô của người để ghép; vacxin tiêm chủng; bảo quản tử thi ở khoa giải phẫu bệnh, tử thi trong khi chờ mai táng hoặc khám nghiệm hợp pháp. Trong điều trị , kỹ thuật điều trị sử(...) >>>
  • Buồng oxy cao áp
    Tiếng Anh: Hyperbaric chamber Thiết bị y tế cung cấp oxi với áp lực cao hơn áp lực của không khí, dùng để điều trị một số bệnh gây hoại tử vì thiếu oxi ở mô (bệnh viêm hẹp nội mạc động mạch, suy mạch vành, cơn đau thắt ngực), một số bệnh nhiễm độc (nhiễm độc cacbon monooxit), trong tình trạng thiếu oxi cấp, bệnh hoại thư sinh hơi. BOCA có(...) >>>
  • Ca bệnh 1
    Bệnh nhân Nam, 66 tuổi, quốc tịchTrung Quốc, được công bố nhiễm Sars-Cov-2 vào ngày 01/23/2020. Hiện bệnh nhân *Đã xuất viện*. Nơi xác định nhiễm: Thành phố Hồ Chí Minh. Bệnh viện điều trị: Bệnh viện Chợ Rẫy. Về Việt Nam từ Trung Quốc: Có Về Việt Nam từ quốc gia khác: Không Chi tiết: Đi cùng vợ từ Vũ Hán đến Hà Nội, sau đó di(...) >>>
  • Ca bệnh 10
    Bệnh nhân Nữ, 42 tuổi, quốc tịchViệt Nam, được công bố nhiễm Sars-Cov-2 vào ngày 02/01/2020. Hiện bệnh nhân *Đã xuất viện*. Nơi xác định nhiễm: . Bệnh viện điều trị: Trung tâm y tế huyện Bình Xuyên. Về Việt Nam từ Trung Quốc: Không Về Việt Nam từ quốc gia khác: Không Chi tiết: Họ hàng của ca bệnh 5.   >>>
  • Ca bệnh 100
    Bệnh nhân , 55 tuổi, quốc tịch, được công bố nhiễm Sars-Cov-2 vào ngày 03/22/2020. Hiện bệnh nhân *Đang điều trị*. Nơi xác định nhiễm: . Bệnh viện điều trị: Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP. HCM. Về Việt Nam từ Trung Quốc: Không Về Việt Nam từ quốc gia khác: Có Chi tiết: Bệnh nhân từng ở Kuala Lumpur, về Việt Nam trên chuyến bay của(...) >>>
  • Ca bệnh 101
    Bệnh nhân Nữ, 26 tuổi, quốc tịch, được công bố nhiễm Sars-Cov-2 vào ngày 03/22/2020. Hiện bệnh nhân *Đang điều trị*. Nơi xác định nhiễm: Đồng Tháp. Bệnh viện điều trị: Khu cách ly tập trung tại Đồng Tháp. Về Việt Nam từ Trung Quốc: Không Về Việt Nam từ quốc gia khác: Có Chi tiết: Hành khách trên chuyến bay Vietnam Airlines(...) >>>
  • Ca bệnh 102
    Bệnh nhân , 9 tuổi, quốc tịch, được công bố nhiễm Sars-Cov-2 vào ngày 03/22/2020. Hiện bệnh nhân *Đang điều trị*. Nơi xác định nhiễm: . Bệnh viện điều trị: . Về Việt Nam từ Trung Quốc: Không Về Việt Nam từ quốc gia khác: Có Chi tiết:   >>>
  • Ca bệnh 103
    Bệnh nhân Nam, 22 tuổi, quốc tịch, được công bố nhiễm Sars-Cov-2 vào ngày 03/22/2020. Hiện bệnh nhân *Đang điều trị*. Nơi xác định nhiễm: . Bệnh viện điều trị: . Về Việt Nam từ Trung Quốc: Không Về Việt Nam từ quốc gia khác: Có Chi tiết:   >>>
  • Ca bệnh 104
    Bệnh nhân Nữ, 33 tuổi, quốc tịch, được công bố nhiễm Sars-Cov-2 vào ngày 03/22/2020. Hiện bệnh nhân *Đang điều trị*. Nơi xác định nhiễm: . Bệnh viện điều trị: . Về Việt Nam từ Trung Quốc: Không Về Việt Nam từ quốc gia khác: Có Chi tiết:   >>>